| < Maj 2017 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        
Zakładki:
piątek, 21 stycznia 2005
Finansiki piateczkowe

Czynniki mające wpływ na popyt na pieniądz:

1.      Ulokowany w rozmaitych formach całkowity majątek podmiotu gospodarczego (traktowany jako „ograniczenie budżetowe”).

2.      Przychód z utrzymywania pieniądza i jego koszty alternatywne, czyli przychody z innych form lokat.

3.      Preferencje podmiotów gospodarczych.

 

Rynki finansowe to rynki, na których przedmiotem transakcji (obrotu) są instrumenty finansowe czyli roszczenia dotyczące majątku jednych podmiotów gospodarczych w stosunku do drugich (akcje, papiery dłużne, obligace, weksle, instrumenty opchodne itp.). Główne rodzaje rynków finansowych:

1.      Rynki pierwotne (transakcje, w trakcie których dochodzi do emisji (powstania) instrumentu, czyli sprzedaje eminent) i wtórne (transakce następujące po transakcjach na rynku pierwotnym; tylko w przypadku tego rynku mówimy o płynności, czyli zbywalności instrumentu finansowego – możliwości sprzedaży).

2.      Rynki otwarte (transakcje oparte na mechanizmie aukcji, gdzie potencjalni nabywcy instrumentó finansowych konkurują ze sobą oferując (podając) swoją cenę sprzedawcy) i zindywidualizowanych transakcji finansowych (transakcje dochodzą do skutku w wyniku bezpośrednich dwustronnych negocjacji np. umów depozytowych, kredytowych, ubezpieczeniowych – ma rozmiary większe niż rynki otwarte).

3.      Rynki pieniężne (sfera gospodarki, w której spotykają się popyt i podaż na pieniądz; rynek instrumentów krótkoterminowych – do roku) i kapitałowe (cały finansowy mechanizm zmiany oszczędności (kapitału) na inwestycje; rynek instrumentów długoterminowych o terminach wykupu powyżej roku lub papiery własnościowe bez terminu). Rynki zorganizowane i neizorganizowane.

4.      Rynki instrumentów denominowanych w walucie krajowej i międzynarodowe rynki finansowe, czyli rynki walutowe. Ich istotą jest zamiana (dokonywana na podstawie kursu wymiany w drodze kupna/sprzedaży) waluty jednego państwa na walutę innego państwa. Banki i inne podmioty mogą w gospodarce cechującej się swoboda przepływów finansowych dokonywac transakcji zarówno na krajowym jak i na zagranicznych rynkach walutowych.

5.      Rynki hurtowe (duych (kwotowo) transakcji) i detaliczne (drobne transakcje).

6.      Rynki instrumentów bazowych i instrumentów pochodnych (powstałych na podstawie instrumentów bazowych – obligacje, akcje, bony skarbowe).

7.      Pozostałe rynki finansowe: rynek wierzytelności pieniężnych, ubezpieczeniowy, eurorynek pieniężny i kapitałowy.

8.      Rynki kontroli.

 

Poział rynków finansowych wiąze się z róznymi terminami zapadalności, właściwymi dla tych rynków przedmiotami handlu, ryzykiem, osobami wierzycieli i dłużników, walutą, materialną formą występowania. Zasady funkcjonowania: zorientowanie na gospodarke rynkową, wolna gra sił między popytem a podażą, ustalenie ceny (cel kupującego – niska cena; cel oferującego – wysoka cena). Ceną jest wysokość oprocentowania, wysokośc dyskonta, kurs walutowy.

 

Rynek pieniężny – rynek bardzo płynnych aktywów krótkoterminowych, instrumentów z horyzontem utrzymania nie dłuższym niż jeden rok. Zaliczamy tu lokaty dokonywane przez banki na rynku międzybankowym, bony skarbowe, bony pieniężne, transakcje odkupu i transakcje walutowe. Ze względu na uczestników możemy ten rynek podzielić na:

-         rynek międzybankowy – na którym stronami transakcji sa tyklo i wyłącznie banki, celem zagospodarowania czasowo wolnych środków (nadwyżka płynności) lub chwilowe pokrywanie niedoborów występujących w gospodarce finansowej banków; środki te mogą być podstawa wzrostu akcji kredytowej danego banku;

-         rynek pozabankowy – transakcje dokonywane przez inne pozabankowe instytucje i firmy za pośrednictwem banków.

 

Znaczenie rynku pieniężnegow  działalności banków:

1.      Zarządzanie płynnością – rynek pieniężny jest miejscem, w którym bank może dostosować wysokość posiadanych płynnych rezerw do potrzeb wynikających z kompensowania różnic wynikających z wpłat i wypłat.

2.      Planowanie finansowe w dłuższym okresie – umożliwia zagospodarowanie funduszy związanych nie tylko z bieżącymi płatnościami.

3.      Ochrona przed ryzykiem stopy procentowej – metoda dostosowywania średniego okresu płatności aktywów i pasywów.

4.      Wycena pieniądza w czasie – oprocentowanie na tym rynku jest punktem odniesienia do oprocentoania depozytów i kredytów.

5.      Możliwość osiągania zysków poprzez spekulacje czyli arbitraż lub transformację terminów.

 

Instrumenty rynku pieniężnego:

1.      Lokaty międzybankowe – O/N, T/N, S/N, 1W, 2W, 1M3M., 6M., 9M., 12M.

2.      Bony skarbowe.

3.      Bony pieniężne.

4.      Operacje Otwartego Rynku (repo, reverse-repo).

5.      Transakcje wymiany.

6.      Krótkoterminowe dłużne papiery wartościowe (KWIT, WIK, Bon Handlowy).

7.      Klientowskie lokaty rynku pieniężnego.

 

Rynkowa stopa procentowa – parametr będący rynkową ceną pieniądza.

Finansiki czetyrie

M. – baza monetarna – ilość pieniądza banku centralnego, składają się na nią:

1.      rezerwy minimalne według aktualnej lub stałej stopy rezerw tzn z całości przepisowych, nie oprocentowanych wkładów obowiązkowych,

2.      rezerwy nadwyżkowe – wkłady dobrowolne banków w banku centralnym,

3.      obieg pieniądza gotówkowego składającego się z zasobów gotówkowych banków handlowych, przedsiębiorstw, instytucji publicznych i gospodarstw domowych,

                   

M1 – gotówka, wkłady na żądanie

M2 = M1 + wkłady terminowe do 3 lat

M3 = M2 + wkłady długoterminowe

L = M3 + lokaty w papiery wartościowe

 

Miernikiem intensywności wykorzystania w gospodarce poszczególnych ilości pieniądza jest prędkość obiegu pieniądza, którą można wyrazić jako odwrotność przeciętnego współczynnika rezerw gotówkowych:

V=1/K

Lub jako iloraz produktu krajowego brutto i ilości pieniądza:

V=Y/M.

(dochodowa prędkość obiegu pieniądza).

W fazie dobrej koniunktury zauważamy intensywniejsze wykorzystanie przez podmioty gospodarcze danej ilości pieniądza.

 

Płynność to zdolność podmiotu gospodarczego do natychmiastowego regulowania zobowiązań płatniczych. Zakłada ona, że dany podmiot posiada tytuły majątkowe utrzymywane w formie gotówki, pieniądza bezgotówkowego, substytutów lub lokat majątkowych lub tez w każdej chwili może rozporządzać określonym kredytem. Stopień płynności tych tytułów majątkowych jest każdorazowo uzależniony od możliwości ich zamiany na gotówkę i zastosowanie w roli środka płatniczego.

 

W popycie na pieniądz wyróżniamy trzy motywy:

1.      Motyw transakcyjny – utrzymywanie zasobów pieniądza z tego powodu wynika z faktu, że przychody i planowane wydatki wypadają w różnym czasie i w różnej wysokości – tak więc nie pokrywają się ze sobą. Wynikające z tego przejściowe nadwyżki wydatków, powodują, że konieczne staje się utrzymywanie odpowiednich rezerw gotówki dla celów transakcyjnych. Dany podmiot może zrezygnować z przechowywania zasobów gotówki tylko przy doskonałej synchronizacji swoich przychodów i wydatków.

2.      Motyw ostrożnościowy – dany podmiot utrzymuje pewne zasoby gotówki na wypadek dokonywania płatności nieregularnych, trudnych do przewidzenia, należą do nich koszty związane z nieoczekiwanymi wypadkami, chorobami ale i chęć wykorzystania szczególnie korzystnych ofert zakupu.

3.      Motyw spekulacyjny – związany z oczekiwaniami podmiotów gospodarczych odnośnie wysokości stóp procentowych. Zakłada się, że każdy podmiot gospodarczy ma pewne wyobrażenie dotyczące „normalnego” poziomu stawek oprocentowania, które jest wynikiem jego doświadczeń z przeszłości. Oczekiwania spadku (wzrostu) rynkowych stóp procentowych pojawiają się wtedy, gdy stopy te znajdują się powyżej (poniżej) poziomu uważanego za normalny. W związku z tym w każdym momencie podmiot gospodarczy oczekuje:

-         spadku rynkowych stóp procentowych: antycypowane w tej sytuacji zyski kapitałowe zwiększają dodatkowy dochód z tytułu stałęgo oprocentowania, co pozwala oczekiwac dodatniego całkowitego przychodu z posiadanych papierw wartościowych (w takiej sytuacji na pewno będize utrzymywac majątek tylko w tej postaci);

-         wzrostu rynkowych stawek oprocentowania: antycypowane straty kapitałowe powodują, iż obligacje utrzymywane sa zamiast pieniądza tylko tak długo,jak długo dochód oprocentowania przewyższa straty, to jest całkowity przychód z obligacji jest jeszcze dodatni; gdy staje się ujemny wtedy całośc zasobów  ulokowana jest w pieniądzu.

Jeżeli rynkowa stopa oprocentowania przyjmuje taką wartość (tzw krytyczna stopa oprocentowania rk), że oczekiwane straty kapitałowe  są równe dochodom ze stałego oprocentowania, a zatem całkowity dochód z obligacji jest równy zeu, to forma przechowywania zasobów finansowych staje się dla podmiotów gospodarczych obojętna.

Finanse tri

FUNKCJE PIENIĄDZA:

1.      Miernik wartości – funkcję tę spełniały już wczesne formy pieniądza (kultowy, ostentacyjny, oznaka zbytku i próżności). Pewne przedmioty zyskały sobie powszechną akceptację społeczną jako jednostka wartości i wielkości obrachunkowej (tzw. liczman). Wartości ustalone w tych jednostkach są cenami innych towarów i usług, skąd wynikają pochodne podfunkcje pieniądza (środek wyrażania cen, określanie relacji wartości dóbr oraz systemu cen). Poza tym pieniądz w roli miernika wartości umożliwia zsumowanie wartości wszelkich dóbr wytworzonych przez społeczeństwo  w danym roku (np. PKB).

2.      Środek przechowywania wartości – funkcja ta rozwinęła się z funkcji miernika wartości. Możliwość wyrażania wartości wszelkich dóbr za pomocą środka zwanego pieniądzem obejmuje również możliwość dodawania do siebie wartości poszczególnych dóbr i wyrażania w ten sposób wielkości majątku, stąd inaczej występuje jako funkcja środka tezauryzacji. Pieniądz stanowi jedną z możliwości gromadzenia i przechowywania majątku, wyróżnia się on największym stopniem płynności. Funkcja płynności pieniądza, z którą jest związane najmniejsze ryzyko przechowywania majątku. Płynność – zdolność podmiotów do regulacji swoich zobowiązań płatniczych w dowolnym czasie. Pieniądz w tej funkcji umożliwia oszczędzanie równowartości wyprodukowanych i nie skonsumowanych dóbr i usług. Zaoszczędzona wartość może być przekazana innym podmiotom gospodarczym w formie kredytu udzielonego na określony czas lub sfinansowanie konsumpcji.

3.      Środek przekazywania (wymiany) wartości – funkcja ta rozwinęła się wraz z podziałem pracy i specjalizacja w szerszych ramach gospodarki narodowej. Dzięki pieniądzowi jako neutralnemu środkowi wymiany możliwe jest przestrzenne, czasowe, ilościowe i jakościowe rozdzielenie aktu wymiany towarów  i usług na dwie wzajemnie nie zależne części. Jako jednostka obrachunkowa występuje przy wycenie, obrachunku i przekazywaniu wartości. Jest to przesłanka do rozwoju handlu zagranicznego oraz rozwoju rynku kredytowego (przenoszenia siły nabywczej na pewien okres w zamian za wypłaty odsetek jako formy zapłaty za korzystanie z kapitału).

Cechy (właściwości) pieniądza:

1.      zastępowalność – niezmienna i wzajemnie wymienialna jednostka wartości,

2.      podzielność – możliwość dalszych podziałów jednostki obrachunkowej,

3.      trwałość – zdolność do utrzymywania niezmiennej w czasie i przestrzeni (skali międzynarodowej) abstrakcyjnej wartości,

4.      rzadkość – naturalna lub sztucznie stworzona,

5.      powszechne przyzwyczajenie do jego przyjmowania – zjawisko o charakterze psychologicznym, związanym z pewnością, że w danej gospodarcze posiadanie pieniądza umożliwia zawsze nabycie towarów i usług o stałej wartości (pieniądz tez przyczynia się do zmniejszenia kosztów wymiany towarowej, gdyż jego zastosowanie zmniejsza potrzeby utrzymywania zapasów, nakład czasu, konieczność dzielenia dóbr na mniejsze części i ustalania relacji wymiennych miedzy mnogością najrozmaitszych dóbr),

6.      prawny środek płatniczy – w danej gospodarce narodowej nie można odmówić przyjęcia pieniądza jako  środka przekazania wartości w celu regulacji zobowiązań.

 

System budżetowy – zestaw norm prawnych i procedur określających  formy organizacyjne oraz zasady gromadzenia i wydatkowania środków publicznych, czyli środków pobieranych na mocy obowiązujących przepisów od osób prawnych i fizycznych, przeznaczonych na finansowanie zadań państwa i samorządów lokalnych. Centralnym punktem systemu budżetowego jest budżet – plan dochodów i wydatków państwa lub innej zbiorowości samorządowej. Nie wszystkie środki gromadzone w ramach systemu budżetowego są dochodami budżetu. Część środków publicznych gromadzona jest i wydatkowana przez wyodrębnione jednostki powiązane z budżetem lecz działające samodzielnie (jednostki gospodarki pozabudżetowej i fundusze celowe).

Zestaw norm prawnych określających zasady działania budżetu i jednostek z nim powiązanych reguluje następujące kwestie:

1.      Kompetencje w sprawach budżetowych.

2.      Tryb planowania dochodów i wydatków budżetu.

3.      Zasady uchwalania budżetu.

4.      Sposób ewidencji operacji budżetowych i zasad sporządzania sprawozdawczości.

5.      Tryb realizacji dochodów i wydatków, ich kontrola oraz sposób zatwierdzania sprawozdania z wykonania budżetu.

6.      Formy organizacyjne i zasady działania jednostek wykonujących budżet (jednostki budżetowe) oraz jednostek powiązanych z budżetem).

7.      Odpowiedzialność za naruszenie zasad obowiązujących w systemie budżetowym.

Sfera budżetowa – zespół wszystkich jednostek wykonujących budżet oraz powiązanych z budżetem. Finanse publiczne – środki, którymi operuje system budżetowy (dochody budżetowe oraz dług publiczny czyli środki pożyczone). Budżet państwa – obejmuje zestawienie dochodów i wydatków państw i jest uchwalany przez sejm na okres roku kalendarzowego w formie ustawy zwanej ustawą budżetową.

 

Majątek – zasoby dóbr rzeczowych i należności finansowych w gospodarce. Majątek podmiotów gospodarczych jest czynnikiem determinującym ich zachowania ekonomiczne.

Bilans majątku w skali całej gospodarki daje nam pewien schematyczny obraz składników majątku wyrażonych w jednostkach pieniężnych według stanu na określony dzień.

Majątek rzeczowy – dobra takie jak maszyny, budynki, ziemia.

Zasoby pracy (kapitał ludzki) – zasoby ekonomiczne użytecznej wiedzy, umiejętności i sprawności ludzkich biorących udział w procesie produkcji w skali całej gospodarki.

Majątek finansowy – wszystkie nalezności podmiotów gospodarczych od innych podmiotów gospodarczych (gotówka, oszczędności, papiery wartościowe); w gospodarce odpowiadają mu równe co do wartości pasywa finansowe.

 

Dla uchwycenia i analizy ilości pieniądza, rozróżnia się i ujmuje statystycznie różne definicje ilości pieniądza – agregaty ilości pieniądza, podaż pieniądza, wolumen pieniądza. Ich wielkość bezwzględna, względne zmiany w czasie i zmiany w proporcjach  oraz zmiany w stosunku do realnego sektora gospodarki służą analizie pieniężnej. Agregaty te mogą też służyć jako pieniężne parametry sterujące w polityce pieniężnej kreowanej przez bank centralny. Ze zróżnicowanej struktury surogatów pieniądza, rynków pieniężnych oraz pieniężnej polityki ustrojowej w postaci prawa bankowego oraz innego ustawodawstwa odnoszącego się do pieniądza w różnych krajach, wynika różny sposób wyodrębniania poszczególnych agregatów ilości pieniądza.

Finanse 2

Polityka finansowa – dokonywanie wyborów zarówno celów, które mają być osiągnięte jak i sposobów lub metod ich osiągania.  Jej treść zależy od podmiotu, który realizuje gospodarkę finansową (przedsiębiorstwo, państwo). Jej cele są pochodnymi ogólnych celów podmiotu. Dla przykładu z ogólniejszego celu działalności wielkiej korporacji, jakim może być np. zdobycie dominującej pozycji na rynku przez innowacje produkcyjne i stosowanie nowych technologii mogą wynikać następujące cele gospodarki finansowej:

-         osiąganie optymalnych bieżących wyników finansowych działalności dla finansowania działalności rozwojowej,

-         maksymalizacja osiąganych przychodów po opodatkowaniu,

-         optymalne wykorzystanie zewnętrznych źródeł finansowania (kredyt, emisje papierów wartościowych prywatne, publiczne, wybór rynków finansowania).

W polityce finansowej państwa ogólnym celem jest tworzenie optymalnych form (w danych warunkach) egzystencji społeczeństwa przez :

-         stymulowanie rozwoju gospodarczego i wysokiego poziomu zatrudnienia,

-         zapewnienie bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego,

-         zaspokojenie (możliwie najlepsze) potrzeb społeczeństwa w dziedzinie konsumpcji zbiorowej,

-         zapewnienie (godziwego) minimum egzystencji każdej jednostce jeżeli sama nie jest w stanie tego osiągnąć.

Z rozstrzygnięć dotyczących ogólnych celów polityki państwa wynikają poszczególne cele polityki finansowej w dziedzinie wielkości i struktury wydatków publicznych (przeznaczenie określonych środków na bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne, administrację, służbę zdrowia i inne). Wraz z wyznaczaniem celów polityki państwa musi być dokonany wybór metod ich osiągania np. ustalenie form opodatkowania, formy dotacji i subsydiów czy ulg inwestycyjnych i innych.

 

Zjawiska pieniężne dotyczące ruchów pieniądza i kategorii pieniężnych  możemy podzielić według kryterium przedmiotowego na:

1.      strumienie ekwiwalentne

2.      strumienie transferowe

3.      strumienie kredytowe

a według kryterium podmiotowego na:

1.      finanse przedsiębiorstw

2.      finanse gospodarstw domowych

3.      finanse publiczne

4.      finanse banków i instytucji kredytowych

5.      finanse ubezpieczeń

 

Formy pieniądza:

1.      towarowy – moneta kruszcowa

2.      papierowy – znak pieniężny papierowy

3.      bezgotówkowy, żyrowy, księgowy – zapis na rachunku bankowym.

 

Aspekty powstania pieniądza:

-         gospodarczy – potrzeba uproszczenia aktu wymiany, obniżenia kosztów transakcyjnych,

-         kultowy – pieniądz kultowy,

-         społeczny – pieniądz ostentacyjny, świadczący o prestiżu i zamożności właściciela.

Finanse 1

FINANSE – potocznie zasoby pieniężne, ogół zjawisk ekonomicznych związanych z gromadzeniem i  podziałem zasobów pieniężnych, zjawiska i procesy pieniężne. Przedmiotem nauki finansów jest nauka o zjawiskach i procesach pieniężnych.

Dziedziną pokrewną finansom stanowiącą gałąź prawa publicznego, są finanse publiczne. Zajmują się badaniem norm dotyczących publicznych zasobów pieniężnych oraz operacji tymi zasobami. Ekonomiczną analizą gospodarki finansowej zajmuje się ekonomia finansowa. Poza nauką finansów możemy wyróżnić prawo finansowe, które bada prawne aspekty gospodarki finansowej oraz innych związków publiczno-prawnych. Główna różnica między makroekonomia a finansami to stopień szczegółowości analizy zjawisk pieniężnych (finanse podejmują szczegółowe badania nad wewnętrzną strukturą agregatów opisywanych przez makroekonomię, takich jak: podaż pieniądza, popyt globalny itp.).

 

Obszar zainteresowań finansów to ruch pieniądza:

1.      Kreacja (tworzenie w systemie bankowym)

2.      Cyrkulacja (krążenie)

3.      Osiadanie (w postaci oszczędności i rezerw).

 

Analizę ruchów pieniądza prowadzi się w związku z przebiegiem zjawisk w realnej (rzeczowej) sferze gospodarowania, czyli na tle: produkcji, podziału, spożycia indywidualnego i zbiorowego, inwestycji, wymiany z zagranicą. Analiza ruchów pieniądza łączy się z analizą określonych kategorii pieniężnych takich jak:  ceny, stopy procentowe, stopy podatkowe, kursy walutowe.

Wykorzystywanie pieniądza jako statystycznej czy planistycznej miary procesów produkcyjnych bądź  procesów spożycia  nie daje podstawy do obejmowania pojęciem „finanse”.

 

Zjawiska finansowe w odniesieniu do przeszłości odbijają się w księgowości i statystyce finansowej a w odniesieniu do przyszłości w planowaniu finansowym i prognozach (instrument świadomego kierowania przebiegiem zjawisk finansowych). Planowanie finansowe służy polityce finansowej jako działalności zmierzającej do ustalenia celów w obszarze gromadzenia i podziału zasobów pieniężnych i sposobu osiągania tych celów.

 

Kierowanie przebiegiem zjawisk pieniężnych wymaga umiejętnego wykorzystania instrumentów (statystyki i planowania finansowego). W tym celu konieczne jest odróżnienie idealnego odzwierciedlenia zjawisk finansowych od ich rzeczywistego przebiegu. Finanse to rzeczywiste zjawiska pieniężne, różne od ich obrazu w ewidencji i planowaniu.

 

Gospodarka finansowa obejmuje wszystkie formy działania w dziedzinie zjawisk pieniężnych związane z:

1.      przygotowaniem przeprowadzania wszelkiego rodzaju operacji pieniężnych,

2.      faktyczną realizacją tych operacji,

3.      ewidencją i analizą przebiegu tych operacji w przeszłości w celu wyciągnięcia wniosków co do dalszych działań w tym obszarze.